پایگاه جامع اطلاع رسانی امام حسن مجتبی علیه السلام

امروز : پنجشنبه
۲۶. مهر ۱۳۹۷
7. صفر 1440
18. نوامبر 2018

توضيحي پيرامون مواد صلحنامه

نامه الکترونیک چاپ PDF
امتیاز کاربر: / 2
بدخوب 

بندهاي قرارداد مصالحه که از سوي سبط اکبر پيامبر مطرح شده، داراي امتيازات بسياري است که در هر زمان، جايگاه والاي سياسي - الهي خود را باز مي‏کند و منشور اصلاح و انقلاب تدريجي را پي‏ريزي مي‏نمايد. امام (ع)، در اين قرارداد، کوشيد پرده از چهره معاويه بردارد و تبليغات دروغيني که جهت تثبيت موقعيت اجتماعي او انجام گرفته، خنثي کند.
بند اول: اعمال و کردار وي را مخالف قرآن و سيره پيامبر (ص) و خلفاي صالح دانسته و از وي خواسته است تا بعد از واگذاري حکومت، برنامه‏ هاي آينده خويش را بر اساس قرآن و روش پيامبر قرار دهد.
بند دوم: به موقت‏ بودن حکومت معاويه اشاره مي‏کند و اينکه او نمي‏تواند سرنوشت آينده مسلمانان را بر عهده گيرد، بلکه آينده از آن خود يا برادرش حسين (ع) و يا شورايي از مسلمانان است که خط و مشي را تعيين مي‏کنند

بند سوم: بيانگر کينه معاويه به اهل بيت پيامبر (ص) است او آغازگر سب و نفرين عليه شخصيتي همچون علي بن ابي‏طالب (ع) بود .
بند چهارم: بر بي‏تقوايي، ستمگري و نژاد پرستي معاويه اشاره مي‏کند و از او تعهد مي‏گيرد امنيت را برقرار سازد و متعرض مردم، بويژه مردم عراق و علاقه‏مندان به اهل بيت (ع) نگردد، زيرا بسياري از آنان حامي و ياور پدرش علي (ع) بودند.

بند پنجم: خواستار حفاظت و امنيت ويژه‏اي براي ياران علي (ع) است و سپس تصريح مي‏کند: بر معاويه است پاکباختگاني چون حجر بن عدي، ميثم تمار، عمرو بن حمق و... را ارج نهد و حقشان را ادا کند، نه اينکه، به خاطر حق‏گويي، آنان را تعقيب کند و ترس و وحشت را حاکم سازد.
بند ششم: تاکيدي است ‏بر دو بند پيشين و هشداري است‏ بر ترک توطئه آشکار و پنهاني حاکمان شام عليه امام و اهل بيت (ع)، زيرا آنان مشعل هدايت اين امتند و معلوم بود که معاويه و بني اميه براي رسيدن به اهداف شوم خود خست ‏سراغ آنان را خواهند گرفت.
امام مجتبي (ع) در بند هفتم، بالاترين ضربه روحي را بر پيکر معاويه و بني‏اميه وارد کرده است، زيرا:
اولا: اقامه شهادت بايد نزد افراد عادل، مطمئن و مورد وثوق انجام گيرد و معاويه از اين خصال نيک به دور است. مرحوم مجلسي در اين باره مي‏نويسد: شهادت بايد نزد حاکم عادل و قاضي فصل(تميز دهنده بين حق و باطل) اقامه شود و درباره او اطمينان حاصل شود که حق را احيا و با باطل مبارزه مي‏کند.
امام با آوردن اين قيدها خواسته است، معاويه را فاقد صفات مذکور معرفي کند.
ثانيا: اگر معاويه خود را اميرالمؤمنين نداند، مسلم امام (ع) که خود يکي از افراد مؤمن است، تحت ولايت و سرپرستي او نخواهد بود، به همين ترتيب، ديگر افراد متدين، متعهد و دلسوز شيعه پس در آن صورت او حقي بر گردن هيچ مؤمني پيدا نخواهد کرد.
اما بند هشتم، که در برگيرنده مسايل مالي، بيت المال، پرداخت‏ سالانه به حسين بن علي (ع) و پرداخت‏ بدهي‏ هاي حضرت و رسيدگي به بازماندگان شهداي صفين و جمل است، از اساسي‏ ترين شروط قرارداد صلح به شمار مي‏آيد.



نقد و بررسي
علامه باقر شريف قرشي شرط هشتم قرارداد صلح را غير واقعي مي‏داند، زيرا طبق استدلال ايشان، بيت المال در اختيار امام مجتبي (ع) بود و درخواست معنا ندارد و ديگر اينکه اين بند با سيره اميرالمؤمنين (ع) که بيت المال را هر شب مي‏روبيد، سازگار نيست. در پاسخ بايد گفت: اولا: امام (ع) با اين حرکت، صداقت ‏خويش را ثابت کرد و براي هميشه از اتهام اختلاس بيت المال رهايي يافت و هيچ کس نتوانست آن حضرت و برادرش و ديگر دست اندرکاران حکومتش را متهم کند.
ثانيا: مگر مي‏شود مملکتي که گرفتار جنگ‏هاي پرهزينه‏اي همچون صفين و جمل و... بود و پيوسته به اسب، شتر، لباس و شمشير و سپر و نيزه نياز داشت پشتوانه‏اي در بيت المال نداشته باشد؟ آنهم جنگي که بيش از هشتاد هزار نيرو و جنگجو در آن شرکت جسته است.
ثالثا: سيره علي (ع) افزون کردن بيت المال است «توفير فيئکم عليکم‏» به طوري که پشتوانه ‏اي قوي براي مسلمانان باشد و فئ غنائم، ماليات و زکوات را شامل مي‏شود.
رابعا: صدقات و حق فقرا، که علي بن ابي‏طالب (ع) آن را نگه نمي‏داشت و به فقرا مي‏رساند و سعي مي‏کرد چيزي از آن را نگاه ندارد، جزئي از بيت المال عمومي کشور بود نه همه آن.
و اما در مورد درخواست 2000000 درهم در سال براي حسين (ع)، بايد توجه داشت که اين مبلغ براي مصرف شخصي خود امام حسين (ع) نبوده، بلکه جهت فقرا و درماندگان هزينه مي‏شد، زيرا خانواده‏هاي فقير و آبرومندي در کوفه بودند که غير از امام و برادرش (ع) کسي آنها را نمي‏شناخت.
نکته قابل توجه اينکه چون دين و بدهکاري امام مجتبي (ع) مربوط به بيت المال بوده از اين رو پرداختنش را به معاويه محول مي‏کند.
بنابراين، روشن شد که شرايط و موارد صلحنامه بسيار دقيق و اساسي بود و با درايت و پيش بيني امام مجتبي (ع) انجام گرفته است.
قرارداد مصالحه و اعلان آن، چنانچه در پانزدهم ربيع الاول سال 41 ه.ق انجام گرفته باشد، خلافت و حاکميت آن حضرت پنج ماه و 24 روز به طول انجاميده است و اگر در 25 ربيع الآخر واقع شده باشد، حکومت آن حضرت هفت ماه و چهار روز طول کشيده است. و بالاخره اگر 25 جمادي الاولي باشد، هشت ماه و چهار روز شده است.

 

آخرین بروزرسانی ( سه شنبه ، ۱۲ مهر ۱۳۹۰ ، ۱۳:۰۹ )  

منوی اصلی

خورشید انقلاب

پیام نوروزى به مناسبت آغاز سال 1394
متن کامل سخنان مقام معظم رهبری


 اگر کسى تصور کند که ... حتّى یک لحظه در ذهن خودم خطور مى‌دادم که این مسؤولیت به من متوجه خواهد شد، قطعاً اشتباه کرده است. 
فرمایشات معظم له درباره ی منصب رهبری


در زمان امام(ره) می‏دیدیم که ایشان مطلبی را می‏فرمودند، اما در مجلس همه به آن رأی نمی‏دادند؛ نمی‏شود گفت اینها ضدّ ولایت فقیه‏اند.
متن کامل سخنان مقام معظم رهبری


 بیش از چهل جلسه ی تفسیر قرآن از زبان مقام معظم رهبری  
برای دسترسی به تفسیر قرآن معظم له کلیک کنید


 

پایگاه علمای شیعه

کاربران آنلاین

 31 مهمان حاضر